Tabliczki firmowe WSABP

Warszawska Spółka Akcyjna Budowy Parowozów (w skrócie WSABP) rozpoczęła swoją działalność w 1920 roku. Firmę założyły banki Ziemski Bank Kredytowy we Lwowie, Polski Bank Przemysłowy we Lwowie oraz profesor inż. Zygmunt Sochacki. Firma powstała korzystając z obiektów fabryk 'Borman i Szwede' (firma przemysłowa z XIX wiecznymi tradycjami) oraz 'J. Borkowski' w Warszawie. Podstawą działalności spółki była umowa ze stroną rządową, która zobowiązywała się zakupić 350 nowych parowozów oraz dostarczyć do naprawy głównej 510 parowozów. Zakład szybko przystąpił do pracy i już w grudniu 1920 roku naprawiła pierwszą lokomotywę. Firma od początku swojej działalności bardzo blisko współpracowała z austriackim przesiębiorstwem Wiener Neustadt (dawniej zwana G. Sigl). W grudniu 1923 WSABP wyprodukowała swój pierwszy parowóz - Tr12-66. Początkowo fabryka montowała parowozu z części dostarczanych z Austrii, a pierwszy parowóz wyprodukowany od podstaw w Warszawie opuścił zakład w marcu 1924 roku. Kryzys ekonomiczny lat trzydziestych zmusił firmę do fuzji z Zakładami Ostrowieckimi.
Podczas drugiej wojny światowej zakłady WSABP zostały przejęte przez Niemców, którzy produkowali tam kotły parowozowe. Spółka funkcjonowała w tym czasie pod nazwą 'Ostrovitzer Werke'. W latach 1943-1944 w warszawskich zakładach wyprodukowano 30 egzemplarzy parowozów serii BR50 w wersji uproszczonej( polskie oznaczenie Ty5). Po zakończeniu II wojny światowej firma została upaństwowiona i zaczęła na nowo funkcjonować pod nazwą 'Warszawskie Zakłady Budowy Urządzeń Przemysłowych'. Do roku 1957 budowano tam między innymi kotły do parowozów wąskotorowych: Ryś,Las,Px48,Kp4 oraz do parowozów przemysłowych Ferrum. Firma kończyła swoje funkcjonowanie pod nazwą 'Zakłady Mechaniczne im. Ludwika Waryńskiego', a ostatnio na terenach pofabrycznych wybudowano nowe osiedle mieszkaniowe ...

Jeśli chodzi o listę parowozów produkowanych w warszawskich zakładach to przedstawia się ona następująco:
Tr12 - towarowy parowóz austryjackiej konstrukcji. Łącznie WSABP wyprodukował 58 tych lokomotyw.
Ty23 - najliczniejsza przedwojenna seria parowozów towarowych. Parowozy te produkowane były przez trzech polskich producentów parowozów (i kilku zagranicznych). WSABP wyprodukował ich najwięcej, bo aż 266 lokomotyw.
Ty5 - parowozy niemieckiej serii BR50. W latach 1943-1944 warszawska fabryka (pod okupacją niemiecką przemianowana na Ostrovitzer Werke), wyprodukowała 30 parowozów tej serii.
WSABP wyprodukowała przed wojną 43 parowozy wąskotorowe różnych konstrukcji, z których najbardziej znane to lokomotywy serii Px29. Seria Px29 była pierwowzorem powojennych lokomotyw Px48.

Tabliczki firmowe

Na parowozach wyprodukowanych przez Warszawską Spółkę Akcyjną Budowy Parowozów umieszczano kilka typów bardzo podobnych do siebie tabliczek. Tablica firmowa miała kształt przypominający 'półksiężyc', była wykonana z mosiądzu a montowano ją na kopule zbieralnika pary. Napis na tabliczce brzmiał : 'WARSZAWSKA SPÓŁKA AKCYJNA BUDOWY PAROWOZÓW' dodatkowo na tabliczce znajdował się rok i numer fabryczny. Kształt tabliczki prawdopodobnie zainspirowany został tabliczkami firmowymi fabryki 'Wiener-Neustadt', z którą to firmą warszawski zakład bardzo blisko współpracował.
Mniejsze wersje tej samej tabliczki trafiały na parowozy wąskotorowe. Co ciekawe różniła się od dużej tabliczki krojem litery 'y'.
Tendry produkowane w warszawskich zakładach również otrzymywały tabliczki firmowe - były to małe prostokątne tabliczki, z powielonym numerem fabrycznym parowozu, z którym tender został połączony.
Po przejęciu spółki przez Zakłady Ostrowieckie firma wyprodukowała tylko kilka parowozów wąskotorowych. Napis na tabliczce został wtedy zmieniony na 'SP. AKC. WIELKICH PIECÓW I ZAKŁADÓW OSTROWIECKICH WYTWÓRNIA PAROWOZÓW'. Trudno powiedzieć jak wyglądały tabliczki montowane na wojennych parowozach BR50, nigdy nie widziałem tabliczki firmowych z tych parowozów. Przypuszczam, że tabliczka firmowa była 'skromna', jak wiele innych tabliczek z wojennych parowozów III Rzeszy.