'Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsca S.A.' jak sama nazwa wskazuje była pierwszą firmą produkującą parowozy w wolnej Polsce. W obliczu wielkiego zapotrzebowania na lokomotywy jakie pojawiło się zaraz po odzyskaniu niepodległości 20 maja 1919 założono zakład w Chrzanowie. Ponieważ firma nie miała doświadczenia w produkcji taboru kolejowego nawiązano współpracę z austriackim producentem parowozów firmą 'StEG'. Polscy inżynierowie przy współpracy z Austriakami opracowali projekt pierwszego polskiego parowozu - Tr21. Produkcja tego parowozu była bardzo skomplikowana logistycznie. Pierwsza grupa parowozów Tr21 wykonywana była w całości w firmie STeG, przesyłana do Chrzanowa gdzie odbywało się malowanie i ewentualne niewielki poprawki. Następna grupa parowozów Tr21 była przesyłana w częściach do Chrzanowa i tam montowana. Trzecia grupa parowozów było już od podstaw budowana w Chrzanowie i tak pierwszy parowóz w całości zbudowany w Chrzanowie z numerem 37 wyjechał w 1924 roku. Fabryka w Chrzanowie od początku swojego istnienia współpracowała z fabryką 'Fitzner i Gamper', gdzie produkowano kotły do chrzanowskich parowozów. Po parowozach Tr21 firma produkowała parowozy osobowe Ok22 (seria bardzo mocno inspirowana pruską Ok1). Pierwsze 5 parowozów tej serii wyprodukowała fabryka Hanomag, natomiast wszystkie pozostałe wyprodukował już FABLOK (skrótowa nazwa fabryki w Chrzanowie_. W międzyczasie chrzanowska fabryka wespół z Cegielskim oraz WSABP (Warszawska Spółka Akcyjna Budowy Parowozów) realizował produkcję najliczniejszej przedwojennej serii parowozów - towarowych Ty23. Kolejnymi, niestety niezbyt udanymi lokomotywami produkowanymi w Chrzanowie były parowozy osobowe Os24. Następnymi parowozami produkowanymi w Chrzanowie były słynne parowozy pośpieszne Pt31 - wg mnie jedne z najpiękniejszych polskich parowozów. Przedwojenną produkcję kończą równie słynne parowozy ekspresowe Pm36 - dwie, właściwie prototypowe sztuki.
Wojna przyniosła wielkie zmiany związane z okupacją niemiecką. Firma w Chrzanowie stała się filią niemieckiej fabryki 'Henschel & Sohn' i zakład w Chrzanowie został wprzęgnięty w niemiecką machinę wojenną. Następnie firma została została zakupiona przez 'Górnośląskie Fabryki Lokomotyw' w Katowicach i funkcjonowała do końca wojny pod nazwą 'Oberschlesische Lokomotivewerk A.G.' Kattowitz, Werk Krenau. Podczas wojny produkowała parowozy BR52 (Ty2), BR44 (Ty4) oraz parowozy przemysłowe i wąskotorowe. Zaraz po wyzwoleniu kontynuowano produkcję parowozów BR52 - pod nową serią Ty42. Na wzór przedwojennej serii Ty37,w 1946 roku, zaczęto produkcję ciężkiego parowozu towarowego Ty45 (wspólnie z Cegielskim). Nastepną serią parowozów produkowaną w Fabloku były pośpieszne Pt47 (projekt wzorowany na przedwojennych maszynach Pt31 ). Kolejnym parowozem produkowanym w Chrzanowie to uniwersalny tendrzak TKt48 oraz znana i lubiana Oelka (Ol49).
Parowozy Ol49 były produkowane wyłącznie w chrzanowskiej fabryce. Wymieniłem tutaj parowozu normalnotorowe wyprodukowane dla PKP, nie należy zapominać o szerokiej palecie parowozów wąskotorowych - np. bardzo popularna lokomotywa Px48. Fablok produkował również parowozy przemysłowe - najbardziej znane typy to 'Ferrum' i 'Śląsk'. Warto również wspomnieć o parowozach eksportowych produkowanych w Chrzanowie - pośpiesznych maszynach dla Bułgarii, eksportowych parowozach wąskotorowych, parowozach osobowych dla Maroka... Chrzanowska fabryka wyprodukowała również 36 parowozów bezpaleniskowych. Jak widać Fablok produkował różnorodne typy parowozów, a ich produkcję zakończył w latach sześćdziesiątych....

Tabliczki firmowe

Przedwojenne tabliczki firmowe Chrzanowskiego zakładu były niezwykle ozdobne - wykonane z mosiądzu, o specyficznym kształcie i kroju czcionki. Zasadniczo obowiązywał ten sam wzór tabliczki dla przedwojennej produkcji parowozów (z małym wyjątkiem niektórych parowozów eksportowych). Według mnie to najładniejsza tabliczka firmowa polskich producentów lokomotyw. Przedwojenne tabliczki z Fabloku montowane były na kołpaku zbieralnika pary (różne rozmiary tabliczki dla parowozów wąskotorowych i normalnotorowych). Niektóre parowozy - np. Ok22 posiadały dodatkowe, mniejsze tabliczki na osłonach przewodów parowych. Pierwsze zmiany we wzorze tabliczki firmowej przyniosła zawierucha wojenna. Na początku okupacji parowozy wyprodukowane w Chrzanowie (zazwyczaj była to kontynuacja produkcji przedwojennej) posiadały tabliczki firmowe w przedwojennym wzorze, ale napis był  w języku niemieckim. Kolejne parowozy wyjeżdżały już z tabliczkami o innym wzorze. Początek 1941 roku (lub koniec 1940) fabryka wprowadziła owalne tabliczki z napisem 'Lokomotivfabrik Chrzanow'. Z końcem 1941 roku wprowadzono dwa typy tabliczek - prostokątna i okrągła z napisem 'Oberschlesische Lokomotivewerk A.G.' Kattowitz, Werk Krenau. Część parowozów z produkcji wojennej znakowana była prostokątnymi tabliczkami fabryki Henschel&Sohn z dopiskiem 'Erbaut durch die Erste Lokomotivefabrik in Polen AG. Chrzanów W/OS.
Po wojnie Fablok wrócił do przedwojennego wzoru tabliczki, ale odlewy wykonywano z ZnAlu (parowozy Ty42 i Ty45) oraz aluminium (parowozy wąskotorowe) . Kolejna zmiana wzoru tabliczki nastąpiła w roku 1948 (lub pod koniec 1947). Tablica zachowała taki sam napis, lecz zniknęła ozdobna forma, a tło tabliczki było ryflowane. Nowe tabliczki wykonywane były ze stopu cynku,  żeliwa(?) i mosiądzu.
Kolejna zmiana nastąpiła w 1950 roku - od tego roku parowozy wyprodukowane w Chrzanowie posiadały już tylko tabliczki walcowane z cynkowej blachy. Napis na tabliczce pozostał bez zmian, natomiast tło tabliczki było już 'gładkie'. Nowy wzór nie utrzymał się długo. W roku 1951, fabryka zmieniła nazwę na 'Fabryka Lokomotyw im. F. Dzierżyńskiego' i taki niechlubny napis znalazł się na tabliczkach od roku 1952 (lub pod koniec 1951). Ostatnią zmianę przyniósł rok 1955, kiedy to numer fabryczny oraz rok produkcji były wybijane stemplem. Warto zwrócić również uwagę na wielkość walcowanych tabliczek - największe tabliczki znajdowały się na parowozach Ty45, trochę mniejsze na parowozach Ol49,Px48,TKt48,Pt47 a najmniejsze na tendrach parowozów Px48, na osłonach cylindrów parowozów przemysłowych 'Śląsk' itp. Na koniec warto wspomnieć o tabliczkach parowozów eksportowych. Przedwojenne parowozy eksportowane do Bułgarii posiadały zupełnie inne tabliczki niż standardowe przedwojenne tabliczki. Przypuszczam podobnie było z maszynami eksportowanymi do Maroka. Nie wszystkie wzory tabliczek Fabloku udało mi się zaprezentować w galerii poniżej. Liczę na to, że w przyszłości uda mi się uzupełnić braki...